شاهرخ با اينكه در قلمرو حمايت از هنرها تحت‌الشعاع پسر خود بايسنقر قرار داشت ، ولى يكى از پشتيبانان مهم و برجسته هنر كتابت و كتاب‌آرايى بود . در عين‌حال كه بايسنقر مشغول استنساخ نسخه جديدى از شاهنامه بود ، پدر او نيز به تكميل اثر سترگ وزير و مورخ ايلخانان - رشيد الدين - پرداخت . او سعى كرد با جمع‌آورى نسخه‌هاى متعدد به متن اصلى اين تاريخ دست يابد و به حافظ ابرو بسپارد تا مطالب آن را تا ايام خود شاهرخ در مجمع التواريخ خويش تكميل سازد . از سوى ديگر تلاش كرد تا تصاويرى اصيل براى جامع التواريخ تهيه كند و سنت تاريخ مصور را ادامه دهد . اتينگهاوزن « 1 » ( Ettinghausen ) به تداوم اين سبك ايلخانى در زمان تيموريان عنوان « سبك تاريخى » قايل شده است . نمونه‌هايى ازاين سبك را مىتوان در نسخه‌هاى خطى شماره‌هاى 1653 و 1654 خزينه در كتابخانه توپ‌قاپى سراى پيدا كرد ؛ و نيز جامع التواريخ معروف كتابخانه ملى پاريس كه اصل آن را بلوشه ( Bloche ) چاپ كرده و معاصر با خود نويسنده قلمداد شده است ؛ و نيز نگاره‌هاى نسخه مجمع التواريخ حدود سال 1423 م . كه در اكثر نواحى پراكنده شده است . ولى بزرگترين اثر باقيمانده از ايام حمايت شاهرخ از كتاب‌آرايى معراجنامه يا سفر ماورايى حضرت محمد ( ص ) است كه ملك بخشى آن را در سال 1436 م . به خط ايغورى استنساخ كرد « 2 » . اين اثر عرفانى با طلا و رنگ آبى كار شده و در كاربرد آنها امساكى صورت نگرفته است . اين نگاره‌ها به غير از اهميت شمايل نگاشتى ، نشاندهندهء تداوم سبك گلچين سال 1410 م . اسكندر ( متعلق به گلبنكيان ) در هرات است و اين پيوستگى بخصوص در پيكره‌هاى بزرگ خشك و رسمى و نيز در معمارى و منظره ساده آنها مشهود است . در اين نگاره‌ها تا آنجا كه موضوعات اجازه مىداده‌اند ، رشته رنگ‌آميزيها ، جذاب و بامهارت تمام كار شده است . اين نگاره‌ها از نظر مفهومى كه نشاندهندهء قلمرو بهشت و دوزخ است به قدرى جهانى و عمومى بوده كه در تصويرسازى اثر دانته نيز به كار رفته است « 3 » . در اينجا عنوان « بخشى » كه در مورد كاتب آن به كار رفته ، دربردارنده عنوان مردى است كه مىتوانسته به خط ايغورى بنويسد و هيچگونه اطلاق و اشاره مذهبى در آن وجود ندارد . با وجوداين نسخه نشان مىدهد كه خود شاهرخ علاقه‌مند به اين نوع كشف و شهود عرفانى بوده است . از اين رو موضوع و مضمون آن در تباين با اشعار حماسى و رمانتيك بود كه براى بايسنقر استنساخ و مصور مىشد .

--> ( 1 ) - اتينگهاوزن ، « نسخه مصورى از حافظ ابرو در استانبول ، بخش اول » ، KO ، شماره 2 ( 1956 م . ) ، ص ص 44 - 30 . ( 2 ) - بلوشه ، نقاشى اسلامى ، تصاوير LXXX - LXXXVII ؛ سچوكين - نسخ خطى تيمورى ، تصاوير LVIII - LXIV ؛ گرى ، نقاشى ايران از روى نگاره‌هاى قرون سيزده - چهارده ، تصوير 6 ؛ م . ر . سگوى ، معراجنامه ، سفر معجزه‌آميز محمد ( ص ) ( لندن 1977 م . ) . ( 3 ) - چرولى ، Libro della Scala ( رم ، 1949 م . ) .